De Nationale Gedichtendag 2009

29-01-2009: ‘s-Ochtends wakker geworden en snel mijn dagelijkse portie poëzie tot mij genomen: een spreuk van de Gerardus-kalender.

"Een verzameling wijze uitspraken is meer waard dan veel schatten".

Vervolgens een artikel gelezen uit de "Groene Amsterdammer".

Poëzie als schoffering.
Poëzie vestigd altijd de aandacht op de twijfelachtige aspecten van haar eigen medium, de taal. Is poëzie daarom niet altijd subversief, hoe slecht of braaf ze ook is?
Verderop in het artikel werd dit beter uitgelegd.
Goede gedichten nemen afstand van de wereld zonder haar te verwerpen, ze bieden alternatieven zonder partij te kiezen, ze plaatsen tegenstellingen naast elkaar zonder ze op te heffen of één ervan tot winnaar uit te roepen. Een goed gedicht is principieel getekend door tweespalt. Dat wekt ergernis op, maar ook fascinatie.
Uit: De Groene Amsterdammer, 05-09-2008

Vandaag méér tijd dan gewoonlijk vrij gemaakt voor de letteren. Abdij Rolduc als decor.
Afgelopen zondag werd de omgeving van de abdij bevolkt door zwetende en zwoegende atleten (tijdens de Abdijcross 2009). Nú was het een "feest van de geest". Mijn motto is: "een gezonde geest in een gezond lichaam".

Rolduc cross
Poëzie van het lichaam
Gebundelde krachten snellen voort
Langs hel-en hemelpoort
Kastijding rond een historisch landschap
Ter viering van de schepping van het lichaam
5 km tussen start en finish
Modder, zweet en een innerlijk gevecht
De abdij kijkt toe en zwijgt…

© M. Meyers, 2009


De "Nationale Gedichtendag" werd hier in Kerkrade vooral gewijd aan de wijncultuur van de "Winzers van Rolduc".
Rolduc is altijd een "burcht van wijsheid" geweest. Vaak dacht men deze wijsheid ook in pacht te hebben. De vroege katholieke kloosters bezaten meestal veel boeken. Vaak de soorten boeken die men voor de "normale stervelingen" als verboden beschouwde. Het "vrije woord" was destijds nog niet geboren.
Tegenwoordig is ditzelfde "vrije woord" een vloek. Nederland lijkt geen maat te kunnen houden. Een volk zoekend naar zichzelf…… Misschien dat poëzie kan helpen hierbij.

Kom, we moeten nog naar dat land
Reizen om onze lippen op elkaar af te stemmen
te zoeken naar de juiste wijnen, nu er nog tijd is,
Om zang van zinnen en rimpels
Te wissen, te deppen. Herfst
Huist. Bladersterfte in oud blijf.
Kom, er nadert niets, kom.
Hans van de Waarsenburg
Uit: Azul, Uitgeverij Wereldbibliotheek, 2006

De Nationale Gedichtendag had het thema "Wachten". Op NS-station Utrecht-Centraal was er speciaal voor deze dag een manifestatie georganiseerd.
De trein tussen Chevremont en Maastricht reed niet om 6.04 uur, niet om 6.34 uur, en om 6.45 uur besloten we te kiezen voor vier wielen en drukbereden asfalt om op ons werk te komen. 1-0 voor de auto. Ondanks het geduldige "wachten", wilde er maar geen gedicht bij me opkomen. Alleen maar ergernis. Helemaal "ontspoord" kwamen we op het werk. Om al na een halve werkdag weer terug te keren naar het thuisfront. Speciaal voor de poëzie. En natuurlijk om te genieten van het landschap rondom de abdij.

Prinses Irene sprak op deze Nationale Gedichtendag de 2e Kamer toe. Ze pleitte vurig voor het "milieubewustzijn" van kinderen. "Met de klas de natuur in", was haar devies. De 2e Kamer reageerde "lauw". Zij hebben duidelijk de essentie van het verhaal gemist!

Bruce Springsteen zingt op de achtergrond en "verlicht" mijn donkere kamer met zijn stem. Amerikaanse "Working-Class-Poetry".

You can’t start a fire without a spark...

Literatuur in Parkstad (5)

Schinveldse poëzie

Schinveld is maar een klein dorp in Parkstad, maar ondanks het feit dat ik er niet woon, is het me dierbaar. Ik heb er mijn jeugd gesleten en mijn ouders wonen er nog steeds.
Bij hun thuis ontdekte ik diverse "literaire" producten uit het dorp. Er is rondom Schinveld een mooi landschapspark gecreëerd (tussen Gangelt (Dld) en Schinveld). Een gebied om te genieten en na te denken.
In de verschillende dichtbundels van Schinveldenaar Arno Merckelbagh is dit terug te lezen. Een soort weemoedig verlangen naar de wereld zoals deze vroeger was…

Het bos is, ondanks de kap van bomen voor de inmiddels beruchte militaire vliegroute (AWACS), imposant te noemen. De dorpelingen kan men typeren als vastberaden (om de natuur niet zo maar op te geven in ruil voor een (nog) lawaaierige luchthaven), eigenzinnig en muzikaal.
Het dorp heeft een eigen karakter. Van oudsher was en is het een gemeenschap van hardwerkende mensen. De naam van het dorp zou afgeleid zijn van het "harde werken op het land".

Schinveld ligt relatief geïsoleerd in Nederland. Tegen de Duitse grens aangeplakt en té vaak door toeristen voorbijgereden… Het dorp is nauwelijks van economisch belang. Om werk te vinden, moet men meestal naar elders. Maar de mensen nemen dit op de koop toe.

Een kleine literaire bloemlezing:


Wetenschappelijk zijn:
Weten-schappelijk te zijn.

Maatschappij-structuren
Zijn mensen-kuren
Die niet eeuwig duren.

Mensen slachten mensen
En dat is beestachtig
Mensen slachten beesten
Is dat mensachtig?

Uit: "Mensen" (1992); uitgebracht door Anton Gelissen

Hongersnood
Bent u het ook beu om ieder keer maar weer
Die afbeelding van uitgehongerde kinderen voorgeschoteld te krijgen?
Wordt u ook immuun van die met vliegen overdekte kinderen,
Stervend op moeders schoot?
Bedenk dan wel
Dat ze allen in leven zouden blijven
Als ze onze vuilnisemmers mochten uitschrapen!

Arbeidsvreugde
Met onze werktuigen
Deugden en geweten
Hebben wij ook
De vreugde aan onze arbeid
Weggesmeten
Bestemmingsplan
De overheid legt bestemmingsplannen
Als een netwerk over ons land
U kunt geen stap meer verzetten
Of u trapt op een bestemmingsplan
Op moeizaam verworven,
Soms onteigende grond van een ander
Worden grootschalige activiteiten ontplooid
Meestal zwaar gesubsidieerd
Bedoeld om elk persoonlijk initiatief
In de kiem te smoren…

Uit: Nonke Buusjke - een plek die stil maakt en tot nadenken stemt (Emile Beulen & Thei Berkers).

Kersttijd
Schreeuwende reclamespreuken
Lampjes zelfs tot in de bomen
Muziek in de straten, "Nu sijt wellecome"
Alles draait om eten en ’t werk in de keuken"

Het kind in mij schreeuwt om te worden geboren
Verdriet wordt weggeslikt
"Ik kan niet meer", denk ik verschrikt
"Wie zou mij willen horen"

Kersttijd, pracht en praal
Een kind in een kribbe in de kou
Herders, Jozef en Maria de heilgevende vrouw
Geschenken staan nu centraal

Mijn hart vloeit over als ik er aan denk
Ik zou je willen warmen
Graag neem ik je in mijn armen
De herinnering is mijn geschenk

Hibiscus
Bermen en tuinen laten het duidelijk zien
In de natuur krijgt "onkruid" een dikke tien

Teleurstelling
Ik had gedacht het ging om mij
Om wat ik deed
Om wat ik zei
Maar niets daarvan
Was van belang
Wat schijnbaar telt
Dat is het geld

Uit: Gedichten & gedachten - Hemelsblauw en groen, deel 1 & 2 (Arno Merckelbagh)

Ik hoop ook dat er nog meer Schinveldse dichters volgen…

NS Publieksprijs 2008 (2)

Ik twijfelde tussen het boek van De Winter en Japin, wat betreft de nominatie voor de NS-publieksprijs. Om politiek-maatschappelijke redenen had ik ook Maria Mosterd en Kader Abdolah de prijs willen gunnen. Tevens is het gevecht tegen de medische dogma’s van Pim van Lommel ook lovenswaardig te noemen. Het is een levend bewijs dat wetenschap niet persé droge lectuur is.

Maar ik koos voor… Arthur Japin.

Net zoals Leon de Winters "Recht op terugkeer" is "De overgave" van Arthur Japin een roman over het verlies van een kind. Japin blinkt uit in het beschrijven van mooie details, waaruit de trots en moed spreekt van een moeder. Maar ook hoe een moeder verdacht wordt en door religieus extremisme in een hoek wordt gedreven. Ik vind de passages mooi waarin zij zich steeds verbaast over de herinnering aan een olifant van een circus, die ze ooit heeft gezien. Terwijl ze zich schuldig voelt om het feit, dat ze volgens haarzelf andere herinneringen moet koesteren. De vastberadenheid en trots om geen krimp te geven, als ze naakt aan het baden is en wordt gadegeslagen door een indiaan, om daarna langzaam uit het water te schrijden en snel haar kleren aan te doen.
Maar ook haar liefde voor het land en de pijnlijke constatering dat ze net als de indianen van dit land houdt. En ik geloof de schrijver als hij op de achterflap schrijft: "Een mens is nu eenmaal gebouwd om op te geven".

Om deze redenen vind ik dat Arthur Japin de publieksprijs moest winnen.

Grenze(n)loos bijzonder (2)

Helaas zijn projecten als deze in buurstad Kerkrade vaak gedoemd te mislukken, omdat de huren meestal (minimaal!!!) 2x zo hoog zijn, en dus véél te hoog voor startende ondernemers. Maar goed, dat krijg je dus, als een stad als Kerkrade (beter gezegd: de gemeenteraad, die op het moment supreme met open ogen zat te slapen en dus een enorme kans gemist heeft) zijn ziel heeft verpatst aan projectontwikkelaars als 3W (Ruijters) en Metroprop BV.

Maar even terugkomend op „Grenzenlos" in Herzogenrath: ik vind dit winkeltje super, omdat het gezelligheid uitstraalt, en een leuk hofje heeft (achterom), waar je in de zomer heerlijk van de zon én een goeie kop koffie kunt genieten.
De inmiddels befaamde „Mangokuchen" smaakt heerlijk en draagt bovendien het predikaat „Fair-Trade".
Ontwikkelingshulp in Herzogenrath, precies tegenover Burg Rode.

Zoals je kunt zien geven de bovenstaande foto’s (gemaakt door freelance fotografe Sally) de sfeer voortreffelijk weer.

"Grenzenlos"
Kleikstrasse 81
D - 52134 Herzogenrath
Openingstijden:
Ma, di, do, vrij: 11.00 – 18.30 uur
Za: 11.00 – 14.00 uur
Wo: gesloten!

Foto's: © Sally

Nog meer lezen over kunst, cultuur en interessante dingen?
http//:zuidenwind.blogspot.com
http//:oneworldonefight.blogspot.com
http://www.kunsthaus-grenzenlos.eu/
http://www.kazapoorter,com/
http://www.kupferstaedter-kunstmarkt.de/
http://www.stolberg.de/
http://www.herzogenrath.de/
http://www.steinweg-galerie.de/
http://www.forum-herzogenrath.eu/

Grenze(n)loos bijzonder (1)

Kunst is "onbegrensd" ademen. Door mijn interesse in fotografie, cultuur en kunst ontdekte ik een uniek "atelier" met de naam "Grenzenlos" (Adres: Kleikstrasse 81, Herzogenrath).
Het is echter niet alleen een atelier voor verschillende kunstenaars, maar tegelijkertijd kun je hier in een relaxte sfeer gezellig een kopje koffie drinken en een stuk taart eten (iedere week is er een andere taart in de aanbieding). Buitengewoon verrukkelijk vind ik persoonlijk de "Mangotorte", maar toen ik gisteren weer eens binnenliep bij ‘Grenzenlos’, was de "Chokoladen-Kirsch-Torte" óók een streling voor de tong…

Eveneens een eervolle vermelding waard: het atelier in het oude station van Herzogenrath, Kunst Forum Herzogenrath én Abdij Rolduc te Kerkrade.

Herzogenrath is écht de moeite waard om te bezoeken. Heel veel mooie huizen en gevels voor degenen die er oog voor hebben. Én er zijn genoeg gezellige café’s, terrasjes én galeries.
Wat betreft kunst, cultuur en gezelligheid kunnen we nog veel leren van onze oosterburen!

‚Grenzenlos‘ ligt aan de voet van een echte burcht (Burg Rode). Toeristen die Burg Rode komen bekijken, en moe zijn van het beklimmen van de vele trappen en hellingen, kunnen ná hun Burg-avontuur even (letterlijk) op adem komen bij Grenzenlos onder het genot van een kop koffie en wat lekkers.
Het ‘atelier’ draagt de Fair Trade-handel een warm hart toe, en probeert een werkervaringsplek te zijn voor werkzoekende vrouwen. Ook kunstenaars die hun naam nog niet gevestigd hebben (maar wel héél leuke dingen maken) hebben hier een gezellige plek om hun mode en kunst aan de man of vrouw te brengen.

Dus: koopt u hier uw cadeaus voor de Kerst of wilt u gewoon uzelf eens verwennen, dan draagt u tegelijkertijd een steentje bij aan een betere toekomst voor tientallen mensen.

Voor meer foto's, kijk op:
http://zuidenwind.blogspot.com/2008/06/grenzeloos-en-bijzonder.html

(wordt vervolgd)

Foto: © Sally

Architectuur (5)

Het aantal winkels en de diversiteit daarvan, is met name gebaseerd op looproutes. De gemiddelde shoplustige Nederlander loopt slechts 500 meter en is erg "gehecht" aan zijn/haar auto. Moeten we dit gedrag alsmaar stimuleren? Of willen we een sterker én goedkoper Openbaar Vervoer creëren? Voor dit laatste wil ik bij deze van harte pleiten!

Maar óók architecten zouden rekening moeten houden met thema’s als energieverbruik, verkeer en milieu?
In de Duitse stad Marburg bijvoorbeeld mag alleen gebouwd worden, als er op de nieuwe gebouwen zonnecollectoren worden geïnstalleerd. De kleinere ecologische voetafdruk moet terug te vinden zijn in de stad.
Mijn mening: de architectuur moet tegemoetkomen aan de basale behoeften van de mens, zoals de psycholoog Maslow ooit beschreef: eten, rust, geborgenheid, etc.
Een woning of gebouw moet uiteraard óók functioneel, betaalbaar, milieuvriendelijk, rustgevend duurzaam van aard en niet al te klein zijn, dat spreekt voor zich.

Maastricht zal in het jaar 2030 plusminus 90.000 inwoners tellen. Dan is het qua inwoneraantal een stad die gelijkwaardig is aan (bijvoorbeeld) Heerlen.
Als krimpgemeente zijn er evengoed veel mogelijkheden voor een stad. Maar… willen de betreffende bestuurders deze mogelijkheden wel zien??! Want hun invloed én hun salaris zal kleiner worden door het verminderende aantal inwoners.

De "Club van 10 miljoen" is in Nederland een begrip (http://www.overbevolking.nl/). Zij wijzen al járen op het feit, dat Nederland te dichtbevolkt is. Absoluut níet vanwege racistische ideeën, maar met name vanwege de ecologische voetafdruk op onze planeet. Het lijkt me een prima streven voor Limburg, om wat meer ruimte te scheppen. Met name in Maastricht en Parkstad e.o.. Dus van circa 1.100.000 richting 800.000 inwoners.

Het idee van burgemeester Gresel van Heerlen is dus niet verkeerd. Drie woningen slopen en twee bouwen (op dezelfde plek uiteraard). Maar… ik vind wél, dat er ook goedkope huurwoningen (sociale woningbouw) gebouwd moet blijven worden. Er zijn nu eenmaal méér mensen die weinig verdienen of een uitkering hebben, dan het handjevol mensen dat in de luxe positie verkeert, dat ze jaarlijks een ton of méér verdienen. En u zult het met me eens zijn: iedereen heeft recht op een voor hem/haar betaalbare woning.

Wat u kiest is natuurlijk uw eigen zaak, maar ík kies voor beleving i.p.v. bezit en welzijn (voor iedereen) i.p.v. welvaart. En wat is er mooier als je alle leeftijden, alle inkomensgroepen, en alle nationaliteiten in een wijk herbergt. Want dat is het échte Nederland: een land waar niet alleen maar blanke mensen met 2 kids, een riante koopwoning én een top-inkomen wonen……

(wordt vervolgd…)

Foto's: © Sally

NS Publieksprijs 2008 (1)

NS Publieksprijs 2008 – één van de 300 juryrapporten…

Het was een zware klus om 6 boeken van kwaliteit te beoordelen. Ik merkte dat mijn leestempo niet toereikend was om alle boeken helemaal uit te lezen. Wel mag ik stellen dat de genomineerde boeken goed geschreven én uitstekend geschikt waren om ook niet-lezers aan het lezen te krijgen.

Met het boek van Maria Mosterd "Echte mannen eten geen kaas" kreeg ik een collega (een notoire niet-lezer) aan het lezen, net zoals "Blauw Water" van Simone van der Vlugt mijn vader aan het lezen kreeg. In Maria Mosterds relaas bleef mij verbazen dat ze een afhankelijkheid tentoonspreidde die beklemmend was. Een gevoel tussen liefde (wat het hier ook mag betekenen) en afgrijzen riep deze snel geschreven roman op. Absoluut belangrijk kost voor opvoeders!!!

Kader Abdolah’s Koran-hertaling getuigde van poëtische schoonheid en herhaling van teksten. Dit boek kan men ook lezen als losstaande fragmenten, zoals een barokschilderij waarbij men slechts kijkt naar één facet. Kader Abdolah’s "De Boodschapper" daarentegen geeft een duidelijk beeld van de profeet Mohammed. Een man zoekend naar god. Niet uitverkoren bij uitstek maar pas na totále overgave. Het nodigt uit om ook ándere religieuze boeken te lezen.

Leon de Winters boek "Recht op terugkeer" was (ondanks het formaat, lees: dikte) goed te lezen. Hij mengde science-fiction en hedendaagse politiek op een ingenieuze manier. Biometrische paspoorten zijn nu al in omloop en gentech-onderzoek lijkt soms de fantasie al in te halen.

(wordt vervolgd…)

Foto: © Sally